Kaldığımız yerden...

Tekrar merhaba!

Zaman ne kadar hızlı geçiyor yahu! Yazmayalı epey olmuş... Her gün ne yediğimi ne içtiğimi yazmaktan fena sıkılmıştım, 3-5 gün ara vereyim dedim, bir ayı geçmiş!

Diyete devam ediyorum tabii... Üstelik ikinci aşamadayım artık! Bunun ayrıntılarını 'seneye' yazmayı umuyorum. Yalnız şunu söyleyeyim: Kendimi 3 ay önceye göre daha iyi hissettiğim kesin! Bu diyet işe yarıyor galiba!..

Yeni yılınızı kutlamıyorum, çünkü bu savaş sürerken bence kutlanacak bir şey yok! Herkes için barış, huzur ve sağlık diliyorum...

Glutensiz yemek bana kesinlikle iyi geliyormuş meğerse!

Hani 'wahls diyeti'nin iyi gelip gelmediğinden emin değildim ya, en azından glutensiz yemenin iyi geldiğini anlamış bulunuyorum. Çünkü bir gün glutenli bir şeyler yedim, bir hafta-on gün yürümem ve dengem bozuldu ve kendimi daha çabuk yorgun hisseder oldum. İnsan kendinde olan olumsuz değişiklikleri nasıl da hemen farkediyor! Şimdi iyiyim. Diyete devam!

Bu arada Internette gördüğüm kadarıyla MS-gluten bağlantısı kesin olarak tespit edilemediyse de, MSlilerde glutene karşı duyarlılığın "normal" insanlara göre daha fazla olduğu 2011'de yapılan bilimsel bir testte görülmüş. Wahls diyetini denemeseniz de glutensizliği bir deneyin derim ben!

DİYET GÜNLÜĞÜ (42.gün)

Bugünden itibaren ikinci aşamaya geçene kadar yiyip içtiklerimi tek tek yazmamaya karar verdim. Çünkü birinci aşamada neler yeneceği, ne kadar yeneceği bir hayli somutlaştı diye düşünüyorum. Yani diyetin birinci aşamasında istenilenlerin - esas olarak 9 bardak kuralının - uygulanabilirliğini gördüğümüz gibi nasıl uygulanabileceğine dair de bir fikir sahibi olduk sanıyorum. Yine de özetlemek gerekirse:

Sabah kahvaltıda çoğunlukla akşamdan ıslatılmış kinoa + chia + ceviz + fındık + badem + ayçekirdeği + kuru kayısı + erik + yaban mersini + siyah üzümü karıştırarak yaptığım 'müsli' yi yiyip kapari çayı içiyorum.  Öğünlerden birinde bilumum yeşil yapraklı sebzeyle domates, havuç ve pancarı badem sütü, portakal suyu, turşu suyu veya sade suyla karıştırarak yaptığım sebze 'smoothie'den 6 bardak ('cup') içiyorum. Böylece sabahki 1 bardak renkli meyveye 2 bardak yeşil yapraklı, 2 bardak da kükürtlü sebze katmış oluyorum.(Sebze smoothie yerine aynı karışımı kemik iliği suyuna katarak yoğun bir çorba yaptığım da oluyor) Üçüncü öğünde ise et/balık yanında bol yeşil salata (1 bardak yeşil yapraklı, bir bardak da renkli sebze niyetine) ve kükürtlü bir sebze yemeği ya da salatası yiyerek  9 bardağı tamamlıyorum... Bir yandan da bunların arasına 3 kaşık kapari salamurası, 15 adet kapari karpuzu ve bir litre kapari çayına ilaveten 1-2 bardak kombu çayı katıyorum! 

Şaka gibi geliyor ama 40 gündür ben bunları yapıyorum! Tamam, ilk 10-15 gün alışmakla geçti diyelim, bir aydır yapıyorum. Ve bu ay sonuna kadar aynen böyle gitmek niyetindeyim... Sonra mı, sonra ikinci aşama! Ama ikinci aşamaya kadar tek tek ne yiyip ne içtiğimi yazmayayım artık diyorum...Sonuçta üç aşağı beş yukarı hep aynı şeyler...

DİYET GÜNLÜĞÜ (41.gün)

SABAH : 5 kapari karpuzu (kk) + k/c müsli + kapari çayı

ÖĞLE : 1 büyük kase kemik iliği/sebze çorbası + etli pırasa

ARA : kombu çayı

AKŞAM : kemik iliği/sebze çorbası + salata (2 kaşık kaparili)

GECE : 1 nar

Akşamki çorba fazla oldu! Böylece yeşil yapraklı ve kükürtlü sebze gruplarından  5er bardak yemiş oldum! 

DİYET GÜNLÜĞÜ (40.gün)

SABAH : 5 kapari karpuzu (kk) + k/c müsli + kapari çayı

ÖĞLE :6b sebze sm + 2 kaşık

AKŞAM : balık + salata + brokoli

GECE : 1b hünnap + (yatmadan) 10 kk

2 gün önce glutenli bir şeyler yedim ya, önceki kadar enerjık hissetmiyorum kendimi. Dur bakalım, inşallah geçici bir durumdur. Geçici değilse de, yine glutensiz yemeye devam edeceğime göre, eminim geçecektir inşallah!

DİYET GÜNLÜĞÜ (39.gün)

SABAH : 5 kapari karpuz + k/c müsli + kapari çayı

ÖĞLE : 6b sebze sm. + 2 kaşık kapari salamura

ARA : Kombu çayı

AKŞAM : Etli patates + salata + brokoli

GECE : Islatılmış badem + şarap + (yatmadan önce) 10 kapari karpuzu

Artık tek tek yazmamaya karar verdim, ama bugün de "9 bardak kuralı"nı uyguladığıma emin olabilirsiniz! Bugünkü asıl önemli değişiklik önerilen "kapari kürü"nü tam anlamıyla uygulamaya karar vermem oldu. Nedeni de, "wahls diyeti" ile hiç bir şekilde ters düşmemesi.. Tek 'sorun', iyileşme belirtileri görülürse, buna hangisinin sebep olduğunu ilk ağızda belirlemek olacak ama bu sorunla yaşayabilirim sanırım!

DİYET GÜNLÜĞÜ (38.gün)

SABAH : 5 kapari karpuz + k/c müsli + kapari çayı ( 1b r meyve)

ÖĞLE : Salata + humus + turşu + turp otu + içli köfte! (1b yy + 1b r sebze)

ARA : aşure!

AKŞAM : 2b sebze sm + 1b zeytin (2b yy + 3b k sebze)

GECE : 2 ang. erik (1b r meyve)

Bugün diyeti fena bozdum! (Hep Adanalı kuzenlerimde kabahat!) Evde olmayınca hareket de yapamadım zaten. Eve gelir gelmez 9 bardağı tamamladım ama...

DİYET GÜNLÜĞÜ (37.gün)

SABAH : 5 kapari karpuz + k/c müsli + kapari çayı ( 1b r meyve )

ÖĞLE : 6b sebze sm + 1/2 b zeytin + 1 dilim ekmek  ( 2b yy + 2b k + 1/2b r sebze)

ARA : 1/2b hünnap+iğde + 1b kombu çayı ( = 1/2b r meyve)

AKŞAM : balık + salata  ( = 1b yy  + 1b k sebze)

GECE : ıslak badem/ceviz + 1b hünnap + şarap ( = 1b r meyve )

Hareketler ve yğrüme tamamdı da NMES'e vaktim olmadı hiç!...

DİYET GÜNLüĞÜ (36.gün)

SABAH : 5 kapari +  k/c müsli + kapari çayı ( = 1b r meyve)

ÖĞLE : 6b sebze sm ( = 2b yy + 2b k sebze )

ARA : kombu çayı

AKŞAM : böbrek + patates + soğan + salata ( 1b k + 1b yy + 1b r sebze)

GECE : hünnap (1b r meyve)

Bunlar dün yediklerim. Fazla hareketten midir nedir,yazmaya zaman kalmadı resmen. Gerçekten hareket bakımından çok verimli bir gündü! Fizyoterapistimin yapmamı istediği tüm hareketleri yaptığım gibi, yürüme bandında da 20 dakika yürüyüş yaptım (5+8+7dk.) Yarın NMES'i de programa katıyorum inşallah... 

DİYET GÜNLÜĞÜ (35. gün)

SABAH : aç karnına 5 kapari karpuzu + üzümlü k/c müsli + kapari çayı ( = 1b r meyve)

ÖĞLE : 6b sebze sm ( = 2b yy + 2b k sebze )

ARA : 1b kombu çayı

AKŞAM : 1 pors. balık + salata + deniz börülcesi ( = 1b yy + 1b k + 1b r sebze)

GECE : 1 nar  ( = 1b r meyve )

Yemek iyi de, hareket çok kötü: Yalnızca 10 dk. yürüyüş!  

DİYET GÜNLÜĞÜ (34.gün)

SABAH :aç karnına 5 tane kapari meyvesi (= karpuzu) üzümlü  k/c müsli + kapari çayı ( = 1b renkli meyve)

ÖĞLE : 6b sebze sm ( 2b yy + 2b k sebze )

AKŞAM : tavuk + patates + salatan ( = 1b k + 1b yy + 1b r sebze )

GECE : 1 b hünnap (1b r meyve)

Bugünden itibaren MS'e iyi geldiği söylenen kapariye biraz daha ağırlık vermeye başladım. Kapari salamurasından her salataya bir yemek kaşığı koyuyordum zaten, onu iki kaşığa çıkardım. Ayrıca her gün bir litre kapari çayı içmeyi ve de sabah/gece 5er tane kapari karpuzu yemeyi düşünüyorum.          ( Aslında www.kaparimarket sitesinden daha çok tüketilmesi öneriliyor ama şimdilik benden bu kadar!) Fermente olduğu için Wahls Diyeti'ne de uyuyor nasıl olsa...

Bugün biraz yatakrak  biraz da oturarak ayak/bacak hareketleri yaptım. Asıl önemlisi yürüme bandında ( tabii ki en yavaş ayarda ) 16 dakika (5+5+6 dakika şeklinde) yürüyüş yaptım. Yetmez ama bir başlangıç en azından!

DİYET GÜNLÜĞÜ (33.gün)

SABAH  : k/c müsli + yeşil çay ( = 1b r meyve)

ARA : 3b sebze sm ( = 1b yy +1b r sebze )

ÖĞLE : 1porsiyon kelle söğüş + turşu/soğan/k.biber ( = 1b k sebze )

ARA : kombu çayı 

AKŞAM : kemik iliği/sebze çorbası [sulu püre kıvamında] + 1 pors. kıymalı ıspanak + turp ( 1b yy + 1b r + 2b k sebze )

GECE : ıslatılmış fındık+badem+ceviz

2. aşamaya henüz geçmesem de, bu aşamada zorunlu olacak ek gıdaları yavaş yavaş diyetime katıyorum farkındaysanız. Bugünün menüsünde yer alan kelle söğüş,turşu, kombu çayı, kemik iliği, ıslatılmış kuru yemiş ikinci aşamaya hazırlık amacıyla diyetime kattığım gıdalar. Yarından başlayarak zaten her salataya 1 kaşık eklediğim kapariyi de çoğaltıyorum (hem çeşit hem miktar olarak). [ Kaparinin MS hastalığına ne kadar iyi geldiğiyle ilgili bir sürü bilgi var internette...Bkz. YORUMLAR] 

Bu ay diyet dışında hem egzersiz/fiyoterapi hem NMES'e çok daha fazla zaman ayırmayı umuyorum. Bugün 1 saatlik fizyoterapi seansı dışında bir şey yapmadım gerçi... Dünkü seçim şokundan sonra buna da şükür! 

DİYET GÜNLÜĞÜ (32.gün)

SABAH : k/c müsli + yeşil çay ( =1b renkli meyve ) 

ÖĞLE : etli kara lahana dolması + salata + 3b sebze sm ( = 2b yy + 1b k + 1b r sebze )

ARA : 3b sebze sm ( = 1b yy + 1b k sebze )

AKŞAM : köfte + patates + salata ( 2b k + 1b yy sebze )

GECE : 1b hünnap + fındık/badem ( 1b r meyve )

Seçim stresinden midir nedır, kükürtlü ve yeşil yapraklı sebzeleri birer bardak fazla yemişim! İkinci aya kötü bir başlangıç...

DİYET GÜNLÜĞÜ (31.gün)

SABAH : bol üzümlü k/c müsli +  yeşil çay ( = 1b renkli meyve )

ÖĞLE : 6b sebze sm + ızgara köfte ( 2b yeşil yapraklı sebze + 2b kükürtlü s )

ARA : 1b hünnap (1b r meyve )

ARA : ıslatılmış badem+fındık 

AKŞAM : kıymalı kara lahana dolması + salata (  = 1b yy + 1b k sebze )

GECE : 3 angelica erik ( = 1b r meyve )

Birinci aşamada ilk ayı böylece tamamlamış oldum. MS semptomlarının tümünde bir azalma fark etmesem de, en tipik semptom olan yorgunluk/halsizlik hissinde kesin bir azalma olduğunu söyleyebilirim. Hemen ilave edeyim ki bu algı tamamen psikolojik de olabilir. Yok, kesin emin olmak için bu aşamaya 1 ay daha vermeye kararlıyım. Ikınci ayın sonunda duruma bir daha bakarız...

DİYET GÜNLÜĞÜ (30.gün)

SABAH : bol siyah üzümli k/c müsli + yeşil çay ( = 1b r meyve )

ÖĞLE : bir büyük kase kemik iliği/sebze çorbası + bol salata ( = 3b yy + 2b k sebze + 1b r sebze

ARA : kombu çayı

AKŞAM : Izgara ciğer + 2 kırmızı soğan+maydanoz + 1 dilim ekmek ( = 1b k sebze )

GECE :1 tane nar ( = 1b r meyve )

Artık 9 bardak kuralı iyice yerleşti gibi. Yavaş yavaş ikinci aşamadan bazı gıdaları ekleyeyim diyorum...

DİYET GÜNLÜĞÜ (29.gün)

SABAH : bol üzümlü k/c müsli + yeşil çay ( = 1b renkli meyve )

ÖĞLE : 2 kase kemik iliği/sebze çorbası ( = 2b yy + 2b k sebze) 

ARA : 1 bardak hünnap (1b. r meyve ) + kombu çayı

AKŞAM : fıtında patatesli tavuk + biraz brokoli + bol salata ( = 1b k + 1b yy + 1b r sebze )

GECE ; badem + fındık + ceviz + beyaz şarap

Farkındaysanız 3 gündür 9b kuralını tıkır tıkır uyguluyorum ve hiç de zor gelmiyor!

DİYET GÜNLÜĞÜ (28.gün)

SABAH : k/c müsli + yeşil çay ( = 1b renkli m/s )

ARA : 1 adet şalgam (veya pancar) ( = 1b renkl m/s ) [ Bu ikisini hep karıştırıyorum! Sonuçta benim yediğim kırmızı, kıpkırmızı bir sebzeydi ve çiğ yenebiliyordu! Ayrıca güzeldi de... Ben bu Wahls diyetine iyice ısınıyorum, biliyor musunuz? Bir kere smoothie işini oturttunuz mu. hiç zor da değil! ] 

ÖĞLE : 6 b sebze sm. ( = 2b yy + 2b k sebze )

AKŞAM : Barbunya balığı + salata + 1 dilim ekmek ( = 1b yy + 1b k sebze) [ Barbunyayı yağda kızartmadım tabi! Çok az fındık yağıyla çift taraflı balık tavasında pişirdim, çok da güzel oldu! Aslında Wahls fındık yağından hiç bahsetmemiş. Pişirilebilecek iki yağın 'ghee' ve hindistan cevizi yağı olduğunu belirtmiş yalnızca. ]

GECE : 1 tane nar ( = 1b renkli m/s )

DİYET GÜNLÜĞÜ (27.gün)

SABAH : k/c müsli + yeşil çay ( = 1b. renkli m/s)  [ Peynire başlayana kadar bu benim klasik kahvaltım olacak belli ki! Peynir demişken, süt/süt ürünlerine alerjim olup olmadığını anlamak için birinci aşamaya bir ay daha devam etmeye karar verdim. Çünkü henüz elle tutulur bir iyileşme gözlemleyemiyorum kendimde. Birazcık iyileşme olsun ki peynir/yoğurt yüklemesi yaptığımda kötüleşme olacak mı anlayayım, diymi ya! ]

ÖĞLE : 6b. sebze sm. (2b yy + 1b kükürtlü + 1b renkli s)

ARA : 1b  'günnap' ve 'çitlenbik' (  1b  renkli meyve/sebze) [ Günnap ve çitlenbik'i bataryalı arabamla (tekerlekli sandalye) -uzun mesafelerde baston yerine onu kullanıyorum, çok rahat oluyor-  çarşıda dolaşırken bir baharatçı/aktar'da keşfettim...Renklerine bayıldım, günnap'ın tadı da çok güzel. Faydalıve 'renkli' bir atıştırmalık, önerilir. ]

AKŞAM : fırında köfte + 'ghee'de patates + salata [ 2b k + 1b yy sebze ]

Bugün 9b kuralını tam anlamıyla uygulayabildim, yaşasın!

DİYET GÜNLÜĞÜ (26.gün)

SABAH : siyah üzümlü k/c müsli +6b meyve sm. + yeşil çay [ = en az 3b renkli s/m ]

ÖĞLE : 6b sebze sm. [ 2b yy+2b kükürtlü s ]

AKŞAM : fırında somon + patates/brüksel lahanası + salata [ 1b yy sebze + 2b kükürtlü sebze )

Sonuç olarak bugün de kükürtlü sebzeyi abartmış durumdayım!

DİYET GÜNLÜĞÜ (25.gün)

Bugün geç  kalkmayı da abartınca (kahvaltıya ancak 2:00 gibi oturabildim), günü 'smoothie'lerle geçirmeye karar verdim! Bu vesileyle 'smoothie'nin herkesin zamanının çok kıymetli olduğu günümüzde müthiş bir sağlıklı beslenme biçimi olduğunu not düşmek istedim. Hatta biraz daha ileri giderek geleceğin beslenme biçiminin 'smoothie' olduğunu iddia edebilirim! (Onun için birileri artık bu kelimenin Türkçesini bulsa iyi olacak!)

Gelelim bugün yiyip içtiklerime:

SABAH : Bol siyah üzümlü k/c müsli + 4b meyve müsli [ Böylece 3b renkli s/m şartı yerine gelmiş oldu]

ÖĞLE VE AKŞAM :9b sebze sm. [ 3b yeşil yapraklı + 3b  kükürtlü sebze şartı da yerine getirildi]

GECE : Bir dilim ekmekle zeytin ve  brokoli salatası [ Böylece kükürtlü sebze 4 bardağı bulmuş oldu, bir dilim ekmek de 'bastırsın' diye tüketildi.]

Bir not daha: Wahls Diyeti kesinlikle şişmanlatmıyor, hatta biraz zayıflatıyor bile. Bu sabah tartılddım: 68.8!

DİYET GÜNLÜĞÜ (24. gün)

SABAH : Kinoa/Chia (k/c) Müsli [ Bir gece önceden ıslattığım birer çorba kaşığı kinoa ve chia'yı 1 çorba kaşığı taze öğütülmüş keten tohumu, akşamdan ıslatılılıpp taze öğütülmüş fındık, badem ve cevizi ekleyip  mutfak robotunda  karıştırdıktan sonra üzerine 1 bardak (=cup) siyah üzüm ( = 1 bardak renkli meyve/sebze- m/s )ekleyerek yaptığım karışıma bu adı verdim! ] + yeşil çay . Bu kahvaltı hem çok faydalı hem de benim ağız tadıma çok uygun olduğu için bir süre değiştirmeyi düşünmüyorum doğrusu... 

ÖĞLE : 6 bardak (b) sebze 'smoothie' (sm) ( = 2b yeşil yapraklı sebze + 1b kükürtlü (k) + 1b renkli (r) s/m ) [ Bu 'smoothie' yi hazırlamak için güçlü bir 'blender'a aklınıza gelebilecek bütün büyük yeşil yapraklı sebzelerin - başta kara lahana, kuzu kulağı, turp otu, radika, ısırgan otu vb - yanında bir/iki büyük havuç ve 2/3 büyük domates koyuyor ve bir miktar su ilave edip içilecek kıvama gelene kadar karıştırıyorum. Havuç ve domatesi duruma göre bazen kükürtlü bazen de renkli m/s grubuna dahil ediyorum. ] içmek yetmezmiş gibi bir kase de yeşil salata [ Salataya marul+reyhan+roka+maydanoz +kırmızı lahana+şalgam koyuyorum. Rahatlıkla 1b yy sebze + 1b. kükürtlü veya renkli m/s'yi karşılıyor yani. ] 

AKŞAM : 1 porsiyon etli pırasa [Böylece hem 3 bardak kükürtlü sebze tüketme, hem de her gün bir miktar et yeme (bence) gerekliliği karşılanmış oldu. ] + 1 kase yeşil salata [ 3 bardak yeşil yapraklı sebze tüketmiştim zaten, 1b fazla yemiş oldum; 3 bardak renkli s/m'yi ise böylece tüketmiş oldum.

GECE : 1 nar + fındık/badem + 1 kadeh şarap [ Nar fazla oldu, fındık/bademi abartmış olabilirim, şarabı abarttığım kesin! ]

DİYET GÜNLÜKLERİ (13-23.gün)

13. GÜN

SABAH - cevizli karışım + sebze smoothie (sm.) + 1/2 b.zeytin 

ARA - kombuçay

ÖĞLE - 3b. kemik iliği/sebze çorbası

AKŞAM - sardalya + salata + 1 büyük turp + şarap

GECE - meyve sm.

 14.GÜN 

SABAH : Cevizli karışım 1 sebze sm.

ÖĞLE : Sebze çorba salata

ARA : Sebze sm.

AKŞAM : Brokoli  zeytin turp şarap

GECE : Meyve sm.

15. GÜN

SABAH - cevizli karışım, kahve, sebze sm.

ÖĞLE  – et + patates salata

ARA – meyve sm.

ARA – sebze sm.

AKŞAM – pırasa, turp

GECE – fındık badem ananas şarap

16. GÜN

SABAH – kinoa/chia müsli  -  1b. renkli

ARA – sebze sm.  – 1b k  1b. yy

ÖĞLE -  balık  salata turp – 1b yy  1b r

ARA – sebze sm. -  1b yy  1b k

AKŞAM – balık  turp  pırasa  şarap – 1.5 b k

GECE – meyve sm.  – 2b renkli

17. GÜN

SABAH – k/c müsli  y. Çay – 1b. renkli

ÖĞLE – 6b. Sebze sm. – 2b. Yy + 2b. kükürtlü

ARA – 3b. Meyve sm. – 2b. renkli

GECE – 3b. kemik iliği/sebze çorba – 1b. Yy + 1b. kükürtlü

18. GÜN

KAHVALTI – cevizli karışım yeşil cay

BRUNCH – 20 zeytin 3 tabak salata bal ekmek yeşil çay – 1b. Yy + 1b renkli + 1b.kükürt

ARA – sebze sm. – 1b yy + 1b ks

ARA – meyve sm. – 1 b. renkli

AKŞAM – salata çorba 1 ekmek  – 2b. Yys + 2b ks

GECE – nar – 1b renkli

19. GÜN

SABAH: cevizli karışım  + 6b. Sebze sm. – 2b yy + 1b kükürtlü + 1b renkli

ÖĞLE: et sote + patates + salata – 1b yy + 1b renkli + 1b kükürtlü

AKŞAM: Salata + kereviz – 1b yy + 1b renkli + 2b. kükürtlü

GECE: 1.5 b. meyve sm. – 1b renkli

 20. GÜN

SABAH: k/c müsli+üzüm +  1.5b. meyve s. – 1b renkli

ARA: 5b. Sebze sm. – 1.5b yy + 1.5b renkli

ÖĞLE: kereviz – 2b kükürtlü

AKŞAM: yürek + patates + salata – 1b yy + 1b renkli + 1b. Kükürtlü

GECE : şarap + fındık/badem

21.GÜN

SABAH : siyah üzümlü k/c müsli – y.bardak renkli s/m

ARA : 3b. Sebze sm.

ÖĞLE :  2 çiğ pancar + 10 kıymalı poğaça

AKŞAM : 6b. Sebze sm.

GECE : badem/fındık b.şarap

22. GÜN

SABAH : k/c müsli + 3b. Meyve sm. – 2.5 b. Renkli s/m

ÖĞLE : 6b. Sebze sm. + 0.5 b. Zeytin + 0.5 b. Turp – 2b. Yy + 2.5b.kükürtlü s

ARA : Kahve + çukulata

AKŞAM : tavuk + patates + salata – 1b.yy + 1b renkli + 1b k sebze

GECE : şarap + ıs. Badem + nar – 0.5 b renkli m.

23.GÜN

SABAH : bol siyah üzümlü k/c müsli + yeşil çay – 1b renkli m.

ÖĞLE : 9b. Sebze sm. + 0.5 b. Zeytin + 1 dilim glutensiz ekmek

ARA : 1 parça organik bitter çukulata + kahve

AKŞAM : 1 porsiyon fırında mantar + salata + brüksel lahanası

GECE : beyaz şarap + badem/fındık

ŞÜKÜRLER OLSUN 'BLOG'UMA KAVUŞTUM!!!

İnanabiliyor musunuz, tam 9 gündür tüm debelenmeme rağmen kendi 'blog'uma giremiyordum! Giremeyince bir şey de yazamıyordum tabi!

Bu durum evdeki 'wi-fi' bağlantısının bozulması ve benim mecburen Türkcell'in 'vınn'ı ile internete bağlanmamla aynı zamana  denk geldiği için, sorunun 'vınn'dan kaynaklandığını, wi-fi bağlanınca her şeyin düzeleceğini zannettim ama öyle olmadı! Bilgisayarla 20'li yaşlarında tanışan bir kuşaktan geldiğim için teknoloji özürlü olduğumu kabul etsem de,önce sorunu tek başıma halledebilirmişim gibi geldi, halledemeyince de iş inada bindi tabii!

Tam pes edip profesyonel yardım almayı düşünürken, gecenin 2.30'unda, yarı uyur/yarı uyanık, bir 'şey' yaptım ve blog açılıverdi! Nasıl açıldı, ben ne yaptım da açıldı, en başta neden kapanmıştı, valla hiç bir fikrim yok! Ama sonuç olarak sorun halloldu ve ben geçtiğimiz 10 gün boyunca neler yiyip içtiğimi ve vardığım noktayı yarın yayınlamak istiyorum. Allah'tan bu 10 günde yaptıklarımı bilgisayarıma not alıp saklamıştım, ne demişler... - evet, güzel bir geceyi kötü bir espriyle noktalamayalım!...

DİYET GÜNLÜĞÜ (12.gün)

sabah : 2 b.kinoa/chia (k/c) müsli (fazla geldi, tohumları birer kaşık koymaya karar verdim) = 1b renkli m/s (ıslatılmış tohum + kuru yemiş - bu aşamada zorunlu olmadığı için paranteze aldım)

ara öğün :  4b. sebze s. = 1b. ks + 1b. yys

öğle yemeği : 3b.kemik ilikli sebze çorbası (kemikleri düdüklüde haşladıktan sonra çıkan ilikli suya soğan patates havuç lahana maydanoz dereotu kereviz sapı kara lahana turp otu baharat koyup yoğun kıvamda pişirdim - şahane oldu!) = 1.5b. ks + 1b. yys + (1/2 b. et suyu)

akşam yemeği : 1 porsiyon patates + salata + 1 kadeh şarap =  1b. ks + 1 b. yys

gece ara öğün : 1.5b  meyve  s.  = 1b. renkli s/m  

toplam : 3b. yys + 3.5b. ks + 2b. renkli m/s (eksik) + (100g ıslatılmış tohum+kuru yemiş + 50g. et)

(Bugün sol kolum tutulmuş gibi ağrıyarak uyandım. Muhtemelen nevraljik MS ağrısı... O yüzden bugün hareket de NMES de yapmadım)

DİYET GÜNLÜĞÜ (11.gün)

sabah: kinoa+chia müsli + kahve

öğle yemeği : 20 zeytin + salata + turp + 3b. sebze smoothie = 2b. yeşil yapraklı sebze (yys) +1b. kükürtlü sebze (ks) + 1b renkli meyve/sebze (m/s)

ara öğün: 3b.sebze smoothie (s.)  = 1b. yys + 1b. ks

akşam yemeği : organik tavuk + salata + patates + 1 kadeh beyaz şarap = 1b.yys + 1b ks

gece ara öğün: 2.5b. meyve s. = 2 b.renkli m/s)

toplam : 4b. yys + 3b. ks + 3b. renkli m/s (eksik) + 1p. et + 1b. ıslatılmış kuru yemiş (2. aşamaya hazırlık) + 1/2 b. kapari turşusu (2.aşamaya hazırlık)

1 saat NMES

*********************************

10 Ekimden beri içinde birazcık insanlık taşıyan herkes gibi ben de dağıldığım için ama sorumluluk duygum başladığım işe devam etmemi buyurduğu için bloğa devam etsem de uzun uzun yazmak hiç çekmediği için (feci bir cümle olduğunun farkındayım ama üzgünüm, uğraşamıycam!) böyle kısa notlar halinde yazıyorum, kusura bakmayın...

DİYET GÜNLÜĞÜ (10.gün)

Sabah : kinoa-chia  bazlı müsli (Akşamdan ıslatılmış ikişer kaşık kinoa ve chia'ya yine akşamdan ıslatılmış 3 ceviz, 5-6 badem, 5-6 fındık,3 kuru kayısı,3 kuru erik, 2 kaşık blueberry ve 8-10 tane taze siyah üzüm ekleyerek yapıyorum)  = 1b. renkli meyve + ıslatılmış tohum +ılatılmış kuru yemiş (2. aşamaya hazırlık)

Öğle Yemeği : 6 b. sebze smoothie = 2b. yeşil yapraklı sebze + 2 b. kükürtlü sebze

Akşam Yemeği : 4 ızgara köfte (ekmeksiz) + bol yeşil salata +1 p. zeytinyağlı ıspanak = 200g.et + 1b. yeşil yapraklı sebze = 1b.kükürtlü sebze

Akşam Ara Öğün : 3.5 b. meyve smoothie = 3b. renkli meyve

Toplam: 3b. yeşil yapraklı sebze + 3b. kükürtlü sebze + 4b. renkli sebze/meyve (fazla) + 200g. et

DİYET GÜNLÜĞÜ (9.gün)

Sabah : Cevizli karışım + 20 zeytin + 3 bardak (b.) sebze smoothie + 1 dilim (d.) glutensiz ekmek = 1b. yeşil yapraklı sebze + 1b. renkli sebze

Öğle Yemeği : 1 porsiyon (p,) glutensiz makarna +1 p. brokoli + 3b sebze smoothie = 1b.kükürtlü sebze + 1b. yeşil yapraklı sebze + 1b. renkli sebze

Akşam Yemeği : Balık +Yeşil Salata+ Ahtapot Salatası.+ Deniz Börülce + Şalgam +Izgara Kalamar + Şarap
(Dışarıda yenildiği için balık ve yeşil salata hariç hepsi yarımşar porsiyon) = 1 b. yeşil yapraklı sebze + 1b.kükürtlü sebze + 200g. balık+deniz ürünü

Toplam : 3b. yeşil yapraklı sebze + 2b.kükürtlü sebze (eksik) + 2b. renkli sebze/meyve (eksik) + 200g. et ( 'et' kavramını yalnız kırmızı et değil,balık ve tüm deniz hayvanları, tavuk ve tüm kümes hayvanları, av hayvanları ile sakatatı da kapsayacak şekilde geniş anlamda kullanıyorum)

*** 30 dk. NMES + 15 dk. egzersiz (yetersiz)

DİYET GÜNLÜĞÜ (8.gün)

Bir haftayı geride bıraktıktan sonra neyi, ne kadar yemem gerektiği biraz netleşti. Birinci aşamanın dokuz bardağını damak zevkimle ve günlük programımla nasıl bağdaştıracağımı az çok biliyorum artık. Buna göre her gün mutlaka yiyip içeceklerim kabataslak şöyle olacak:

1- 6 bardak sebze smoothie = 2 bardak su + 2 bardak yeşil yapraklı + 2 bardak kükürtlü sebze
2- 3.5 bardak meyve smoothie =  1/2 bardak badem sütü + 3 bardak renkli meyve 
3- En az 1 öğün yeşil salata (Böylece 3 bardak yeşil yapraklı sebze tamamlanmış olacak)
4- 1 öğün et (kırmızı et / tavuk / balık / sakatat)
5- 1 öğün kükürtlü sebze (Böylece 3 bardak kükürtlü sebze tamamlanmış olacak)

Bunun dışında ıslatılmış ceviz/badem/fındık da her gün tüketilebilir. Kombuçay ve turşu da yavaş yavaş menüye alınabilir. Böylece ikinci aşamaya da hazırlanmış olunur. Kahve ve alkol de azaltılılırsa  ne  güzel olur!

Bugün yediklerimi yukarıda söylediklerim ışığında bir 'irdeleyelim' bakalım:

- cevizli karışım

- 3 bardak sebze smoothie + 20 zeytin + ekmek ( = 1b.yeşil yapraklı+1.5 b. kükürtlü sebze)

- sebze smoothie ( = 1b. yeşil yapraklı + 1b. kükürtlü sebze)

- 1 tabak 'ghee'de çevrilmiş patates + etli pazı dolma (1/2 porsiyon et + 1 b. kükürtlü sebze)

- 2 bardak meyve smoothie ( = 1.5b.renkli meyve)

- Birer porsiyon mantar , brokoli, salata ( 1b. yeşil yapraklı sebze + 2 bardak kükürtlü sebze)

- 1 bardak meyve smoothie + fındık badem blueberry (1 b. renkli meyve)

Görünüşe göre kükürtlü sebze miktarını abartmışım biraz. (Böyle zamanlarda sebze smoothi'deki domates ve havuçları kükürtlü sebzeler kategorisinden çıkartıp renkli sebzeler kategorisine sokar, tükettiğim meyve oranını da 1 bardakla sınırlayabilirim. Bu da kalori açısından iyi olur aslında !) Et miktarı az olmuş, Allah'tan henüz ikinci aşamada değilim. 

Bugün yarım saat NMES 1 saat de egzersiz yaptım. Dün de 1 saat NMES, yarım saat egzersiz yapmıştım. O da yavaş yavaş yoluna giriyor yani...

DİYET GÜNLÜĞÜ (7.gün)

Diyette 7. günümü tamamladım. Kendimi iyi hissediyorum ama öyle aman aman bir iyileşme yok görünürde.. Daha bunun için erken sanırım. Zayıflama diyetine bile 6 ay harcadıktan sonra (ki sonuçlarından çok memnun kaldım) Wahls  Diyeti'ne de en az bir 6 ay vermeyi düşünüyorum doğrusu! Ayrıca vermiycem de n'apıcam?!

Bugün baştan iyi gittim de, sonra biraz tozuttum! Şöyle ki:

Sabah kahvaltısı için müsli benzeri bir şey yapayım dedim. Akşamdan ıslattığım kinoa ve chia tohumlarına (bunlardan birincisi  protein ve B2 vitamini, diğeri Omega3 kalsiyum ve antioksidanlar bakımından çok zengin ve Dr.Wahls tarafından da çok önerilen besinler) benim ceviz karışımı,fındık,badem,kuru blueberry ve 10-15 tane taze siyah üzüm ekledikten sonra badem sütüyle karıştırıp bir filtre kahve eşliğinde zevkle yedim.

Öğle yemeğinde etli pazı dolması yanında 6 bardak sebze smoothie içtim. Hatta iki saat sonra bir üç bardak daha sebze smoothie içerek vicdanımı rahatlatmaya çalıştım. Çünkü akşam yemeğe arkadaşlarım gelecekti ve ben biraz 'şımaracağımı' biliyordum!

Akşam yemekten önce 1 kadeh beyaz şarapla ıslatılmış badem ve fındık yedim.Yemekte fırında dereotlu somon balığı yanında 'ghee'de çevrilmiş patates ve bol salata yanında şaraba devam ettim. İki gündür şarap içmediğim için (Wahls diyetinde günde bir kadeh şaraba izin var ya) vicdanım fazla rahatsız olmadı aslında da yemekten sonra kahveyle konyak içerek durumu biraz abarttım!...

DİYET GÜNLÜĞÜ (6.gün)

Bugüne de cevizli karışımla (c /k/e/kt) başlayıp bu sefer yanında filtre kahve içerek bir değisiklık yapayım dedim! Yarım saat sonra kahvaltıda 6 bardak sebze smoothie içtim. (Bu arada ben 'bardak' kelimesini ingilizce 'cup' yerine kullanıyorum biliyorsunuz...)

Kurduğum turşuların iyi olup olmadığını merak ediyordum, gayet güzel olduklarını görünce bolca zeytinle (zeytin deyip geçmeyin, Karaburun hurmasından bahsediyoruz burda!) birlikte bolca turşu (lahana,şalgam ve salatalık turşuları) öğle yemeğimi oluşturdu. Ara öğünde filtre kahve ve glutensiz kurabiyelerimi misafirimle paylaştım. 

Akşam yemeğinden önce kombu çayımı içtim. Yemekte pazı dolması, yeşil salata ve 3 bardak sebze smoothie vardı.

Gece televizyonda tartışma programı seyrederken ıslatılmış badem fındık ve kuru 'blueberry' lerin yanında 3 bardak meyve smoothie'mi içtim.

Bugün hem NMES hem egzersiz yapmaya vakit bulabildim!

DİYET GÜNLÜĞÜ (5.gün)

Sabaha karışım ve kahvenin yanına bir de kurabiye ekleyip derhal NMES cihazımı ortaya çıkararak gayet hızlı başladım! Pille çalışan. cep telefonu büyüklüğündeki bu aletten çıkan ikişer uçlu iki elektrotu fizyoterapistimin  önceden gösterdiği biçimde ve yine onun gösterdiği yeterince çalışmayan bacak kaslarımın üzerine yerleştirip, bu arada 4 bardak sebze smoothie içmeyi başardım! 

Öğle yemeğinden önce 1 bardak kombu çayı içtim. Yemekte barbun fasulye ve yeşil salata vardı. İki-üç saat sonraki ara öğünde 2 bardak meyve smoothie içtim.

Akşam yemeğinden önce yine 1 bardak kombu çayı içtim. (Kombu çayı içmeye günde 1 bardakla başlamak gerekiyormüş, sonra  arttırabilirmişiz). Akşam yemeğinde kara lahanalı haşlama çorbasını yeşil salata ve bir dilim ekmekle yedikten  2 saat sonraki son ara öğünümde de 1 bardak meyve smoothie eşliğinde bir gece önceden ıslattığım bir avuç fındık ve bademi tüketerek yeme/içme maratatonumun bugünkü bölümünü de tamamlamış oldum!

DİYET GÜNLÜĞÜ (4.gün)

Bugün Pazar... Haliyle (!) çok geç kalkıldı, derhal tartının üzerine çıkıldı ve 69 kiloyu görünce güne keyifle başlandı! (Son 6 ayda diyetisyen rehberliğinde tam 11 kilo vermiştim ve 70 olmuştum. Boyum 1.73 olduğu için yaşıma göre gayet iyi bir kiloyu yakalamışken Wahls diyetini yapayım derken kilo almaktan bayağı korkmuştum doğrusu! Gerçi Dr.Wahls diyetiyle kilo da verildiğini söylüyordu ama pek inanamıyordum ben! Ne diyeyim, inşallah diğer söylediklerinde de haklı çıkar...)

Her zamanki gibi güne 'c/k/e/kt/z karışımı' (ne anlama geldiğini anlamadıysanız, dünkü yayına bir göz atın) ile başlayıp üstüne 1 duble sade kahvemi de içtikten sonra, 'pazar kahvaltısı' hazır olana kadar 3 bardak meyve smoothiesini de tükettim . Kahvaltıda 20 zeytin (en azından yarım bardak), 2 kase yeşil salata (domatesli), 1 dilim glutensiz ekmek, 1 glutensiz kurabiye (içine şeker yerine bir kaşık bal ve bolca kuru üzüm konularak yapıldı) ve bir tatlı kaşığı bal (bu sonuncusu sırf şımarıklıktan!)  yedim . 

Sabah kahvaltısı çok geç yapıldığı için, öğle yemeğine zaman kalmadı! Akşam yemeğine kadar 3 bardak sebze smoothie ve kombu çayı içtim (aralarına 1-2 saat koyarak tabi).

Akşam yemeğim pek güzeldi: Fırında patatesli tavuk + bol yeşil salata ve bir kadeh şarap!

Yatmadan 2 saat önce 50g. kadar ay çekirdeğinin yanında 1 kadeh de şarap içmesem daha güzel olacaktı!

DİYET GÜNLÜĞÜ (3.gün)

Bu sabah bir arkadaşla dışarıda kahvaltı edeceğim için erken kalkıp evde bir sade kahve ile ceviz/kayısı/erik/keten tohumu/zeytinyağı (c/k/e/kt/z) karışımımı yedim. Dışardaki kahvaltıda sadece domates, salatalık ve zeytin yiyebildim tabi. Allahtan eve döndüğümde 3 bardak sebze smoothie'm beni bekliyordu!

Öğlen yemeği için dünkü kapamayı mikserden geçirip içine bolca kara lahana doğrayarak yaptığım çorbayı yanında 1 kase yeşil salata ve 1 dilim glutensiz ekmekle 'tükettim'. Ara öğün olarak da 3 bardak meyve smoothie ( dünkü meyvelere 1 dilim de ananas ekleyerek) içtim. 

Akşam yemeğinden önce 1 bardak kombu çayı içtim. Yemekte kara lahanalı haşlama çorbası ve yeşil salata vardı yine ve çok güzel olduklarından ikişer kase 'tüketilmeyi' hak ettiler.( Yarın kaç kilo olacağımı merak ediyorum doğrusu...)

Söylemeye utanıyorum ama egzersiz ve NMES'e yine zaman bulamadım!

DİYET GÜNLÜĞÜ (2.gün)

Bugüne Dr.Wahls'un tavsiyesine uygun olarak kan tahlili yaptırarak başladım (bkz.8 Eylül 2015 tarihli yayın). Laboratuvardan  çıkınca bir yerde oturup bir büyük bardak portakal suyu içtim. Sonra da listede görünce dayanamayıp 1 kase de dil çorbası içtim. (Wahls diyetinin en sevdiğim tarafı sakatatın yasaklanmak bir yana öneriliyor olması!) Eve dönünce de 3 bardak 'sebze smoothie' (kara lahana+marul+reyhan+roka maydanoz+nane+domates+limon+su) ile kahvaltımı tamamladım.

Öğlen yemekten önce bir bardak kombu çayı içtim. (Kombu çayı, kombu mantarıyla  yapılan fermente bir içecek. Wahls diyetinin ikinci aşamasında çok öneriliyor ve www.kombucay.com adresinden ısmarlanabiliyor. Yemeklerden önce içilmesi öneriliyor) Yemekte kuzu kapama (patates, havuç,kırmızı soğan ve maydanozla pişirdim), bir kase yeşil salata (Marul,kırmızı lahana ,reyhan, kırmızı biber ve maydanoz karışımına iki kaşık kapari turşusu ekliyorum ben. Aslında kapari Wahls diyetinde özellikle önerilen bir besin değil, ama MS'e çok iyi geldiği söylendiği ve Wahls da turşuyu özellikle önerdiği için denemenin bir sakıncası yoktur diye düşünüyorum. Wahls diyetini de deniyorum sonuçta!) Yemekte bir dilim de glutensiz ekmek yedim.

Akşam üzeri misafirim vardı. O gelmeden üç bardak sebze smoothie'mi bitirmek suretiyle, onunla bir kadeh pembe şarap eşliğinde antep fıstığı, 1 dilim ananas ve 1 tane angelica erik tüketmeye hak kazanmış oldum!

Akşama bir şey yiyecek halim kalmamıştı artık ama 9 bardak kuralı var ya!  Yeterince kükürtlü sebze yemediğimi düşünerek, yarım bardak zeytin yemekle kalmayıp hasıl olan tatlı ihtiyacımı da 4 adet hurmayla giderdim!

Misafirdi, kan tahliliydi derken bugün egzersiz de NMES de yalan oldu tabi!...

DİYET GÜNLÜĞÜ (1.gün)

Bütün günüm diyetle uğraşarak geçti!

Belli ki alışana kadar hayatım diyet olacak! İşte bugün yaptıklarım (daha doğrusu yediklerim!):

Sabaha 3 kuru kayısı, 3 ceviz, 3 kuru erik, 1 tatlı kaşığı (tk) keten tohumu ve 1 tk zeytinyağını (çoğu organık) güçlü bir 'blender'da hamur kıvamına getirdiğim karışımı,  diyetisyen deyişiyle 'tüketerek' başladım. Bunu 6 aydır bağırsaklarımı çalıştırmak için yapıyordum zaten, wahls diyetine uyduğu için devam etmekte bir sakınca görmedim. Yine her zamanki gibi yarım saat sonra kahvaltıya basladım, ama bu diyet nedeniyle kahvaltının rengi epey değişti: 5-6 yaprak marul, 1/3 demet maydanoz, 3-5 roka, biraz taze nane,biraz dereotu 2 domates ve bir limonu 2 bardak hindistan cevizi sütüyle 'blender'da karıştırarak ilk 'sebze smoothie' denememi yaptım. 6 bardak 'sebze smoothie' + 2 kaşık zeytin + 1 dilim glutensiz ekmek sabah kahvaltımı oluşturdu.

Öğle yemeğinde 1 porsiyon sardalya (sardalyayı seramik tavada bir kaşık nohut yağında buğulama gibi pişirdim), 1 kase yeşil salata (marul+maydanoz+roka+kırmızı biber+salatalık+zeytinyağı+limon) yedikten iki saat sonra ara öğün olarak üç bardak sebze smoothie içtim.

Akşam yemeğinden önce bu defa 3 bardak meyve smoothie içtim ( karpuz,kavun,angelica erik,siyah üzüm,muz,fındık,badem sütü). Akşam yemeğinde fırında mantar ve 'ghee' ile pişirdiğim patatesi yedim.(  ^Ghee', tereyağını hafif ateşde pişirip üzerinde kalan tabakayı ayırdıktan sonra elde edilen ve Wahls diyetinde hindistan cevizi yağı dışında pişirerek kullanılmasına izin verilen ikinci yağ oluyor.) Yatmadan 2 bardak meyve smoothie içtim.

Sonuç olarak bugün 9 bardak kuralını uygulayabildim sanki. Et de yeterliydi bence. 

Diyet dışında  1 saat egzersiz de yaptım. NMES yapmadım sadece.(NMES için bkz. 2 Eylül 2015 tarihli yayın) Yine de ilk gün için  fena değil!... 

DİYET GÜNLÜĞÜ (Hazırlık)

Duyduk duymadık demeyin! 

Yarın - yani aslında bugün(!) - diyete başlıyorum! Niyetim 1.aşamadan başlamak... Süt ürünleri ve yumurtayı 1 ay boyunca kesiyorum, sonra yine bir deneyip duruma göre tamamen kesip kesmemeye karar vermeyi düşünüyorum. (bkz. 6 Eylül tarihli yayın). Gluteni önceden kesmiştim zaten. 

Üç gündür harıl harıl yiyecek alış verişi yapıyorum! Yeşil yapraklı ve kükürt içeren sebzeler, rengarenk meyveler, kuru yemişler - mümkün mertebe organik olmak kaydıyla- alındı. 'Kombuçay'  internetten  (www.kombucay.com) ve hakiki yaban mersini   bervadi.com'dan telefonla (0507 5916200) ısmarlandı.(Yabanmersininin tazesi bitmiş, kurusunu ısmarladım. Tazesi Mayıs'ta 'yabanmersinim.org'dan ısmarlanacak) Bir sürü yesil yapraklı sebze ve çeşitli meyveler badem sütüyle karıştırılıp 'smoothy' denemeleri bile yapıldı! 

Sağlık için bu kadar debelenip bu saatte hala ayakta olmak hoş olmadı tabi! Heyecandan mıdır nedir uyuyamadım gitti!..Hadi Allah rahatlık versin...

WAHLS DİYETİNDE ÜÇÜNCÜ AŞAMA (WAHLS PALEO PLUS)

Genel Olarak

İkinci Aşama'nın 'Paleo Diyeti'nin 'Wahlscası'  olduğu gibi Üçüncü  Aşama da 'Ketojenik Diyet'in 'Wahlscası'... Karbonhidratlar iyice azalıyor yerine bol miktarda  yağ geliyor. Dr.Wahls şimdi diyetin bu aşamasındaymış ve epey faydasını da görmüş ama kendisinin de  kabul ettiği gibi diyetin bu aşaması iyice zorlayacak gibi görünüyor! Açıkçası ben bu aşamaya şöyle bir bakış atmakla yetinmeyi ve artık  uygulamaya geçmeyi düşünüyorum!...

Üçüncü aşamadan kısa notlar:

* Daha fazla yağ - özellikle hindistan cevizi yağı ve tam yağlı hindistan cevizi sütü - tüketiliyor

* 9 bardak sebze + meyve tüketme kuralı 6'ya (hatta 4'e) iniyor 

* Tahıl, baklagiller ve patates tamamen kesiliyor

* Nişastalı sebzeler haftada 2 öğünle sınırlanıyor

* Et ve balık tüketimi günde 180 - 360 gramla sınırlanıyor

* Meyve tüketimi günde 1 öğünle sınırlanıyor

* Günde sadece iki öğün (aralarında 12-16 saat olmak şartıyla) yemek yeniyor

* Her akşam en az 12 saat hiç bir şey yenmiyor

* Alkollü içki çok ender, ancak özel durumlarda tüketilebiliyor


Bayramdan sonra görüşmek üzere, hayırlı bayramlar...

Wahls Diyetinde İkinci Aşama (devam)

7- Fermente Gıdaların Önemi - Fermantasyon, gıdaların uzun süre dayanması için insanların binlerce yıldır kullandıkları bir yöntem. Bizim için asıl önemli olan ise fermantasyon yoluyla gıdalardaki antioksidan ve vitamin değerlerinin yükselmesi. Daha  da önemlisi, fermente gıdaların, sindirimi kolaylaştıran faydalı bakteri, maya ve parazitler içeriyor. 

Faydalı besinleri tüketmek kadar bunların vücutta sindirimini  sağlamak da önemli olduğundan, fermente gıdaları her gün (hatta Dr.Wahls'ın yaptığı gibi her öğün) tüketmemiz öneriliyor. Önerilen bir başka husus da, gıdaları mümkün olduğu kadar kendimizin fermente etmesi... Ayrıca fermente gıdalardan elde ettiğimiz faydalı bakterileri 'besleyip büyütmek' için, özellikle karmıyarık otu ("psyllium") tohumu kabuğu, keten tohumu,kuru erik,badem,baklagiller,lahana,soğan ve mantar tüketmemiz de önerilenler arasında...

 Tüm bu önerilenleri uygularsak probiyotik ilaç kullanmamıza gerek kalmıyormuş. Yalnız bazı kişilerde (özellikle "Candida" bakterisiyle problemi olan bazı MS'lilerde) fermente mayaya (örneğin sirke, şarap) veya mantara karşı aşırı hassasiyet nedeniyle yoğun halsizlik ve dalgınlık görülebiliyormuş, aman dikkat!

Fermente yiyecek seçeneklerinin başında turşular geliyor tabi! Özellikle de lahana turşusunun her çeşidi, "kimchi" (Kore turşusu) ve salatalık turşusu öneriliyor. En az turşu kadar popüler olan yoğurt ve kefir ise, süt ve süt ürünlerine hassasiyetin çoğu insanda görülmesi nedeniyle pek öne çıkarılmıyor. Tahıla dayanmayan alkollü içeceklerin de fermente oldukları ancak çok abartmadan tüketilmelerinin gerektiği (en fazla günde kadınşarda 1, erkeklerde 2 kadeh) belirtilmiş. Bizde çok bilinmeyen ama hararetle önerilen diğer iki seçenekse, kombuça çayı (Türkiyede 'Kombuçay' adıyla satılıyor) ve ABD'de "nutritional yeast" adıyla satılan bir maya çeşidi..(Yalnız bu son iki ürün tüketilirken dikkat edilmesi gerektiğini MS'liler unutmasın.

Wahls Diyetinde İkinci Aşama (devam)

6-  ÇİĞ yemek - Diyetin bu ikinci aşamasında gıdaları çiğ veya mümkün olduğu kadar çiğ (50 derecenin altında ya da çok kısa süre pişirerek) tüketmemiz öneriliyor. Çünkü yoğun ısı, gıdalardaki sindirme enzimlerini işlevsiz bırakarak içerdikleri besin değerlerini vücudun tam olarak emmesine ("absorb") engel oluyor. Başka bir deyişle gıdaların çiğ tüketimi, içerdikleri besin değerlerinden tam anlamıyla yararlanabilmek için gerekli.

Meyve ve sebzelerde bu kuralı uygulamak hiç zor değil. Meyveler zaten genelde çiğ yenir, sebzelerin çoğu da salatada kullanılabilir. Salatada kullanamadığımız sebzeleri de az pişirerek veya daha iyisi fermente ederek (örneğin turşu olarak) tüketebiliriz. [Bu konudan yarın 7. maddede daha çok bahsedeceğiz.] Sonuç olarak meyvelerin besin değerlerinden hemen hemen daima, sebzelerinkinden de sık sık (Dr.Wahls salatayı üç öğünde de tüketmemizi öneriyor) tam anlamıyla yararlanabileceğimiz anlaşılıyor.

Aynı şeyi etler için de söylemek biraz zor! Çiğ eti ancak fermente edilmiş veya salamura edilmiş halde yememiz söz konusu. Fermente edilmiş çiğ etlere sucuk, salam,pastırma örnek verilebilir. Ancak bunları kendimiz yapamıyorsak piyasadaki hazır ürünleri kullanmak pek akıllıca sayılmaz, çünkü  gerçekten sağlıklı biçimde üretildiklerinden, bir de üstelik içlerine gerçekten neler konulduğundan asla emin olamayız! Besin değerlerini tam olarak tüketelim derken bir yığın zararlı maddeyi de tüketmek mümkün yani... Zaten Dr.Wahls bile 'çiğ yeme kuralını' etlerde uygulamadığını itiraf ediyor. 

[Belki balık etleri açısından çiğ yemek söz konusu olabilir. İnsanın aklına hemen suşi, çiroz veya lakerda geliyor!.. Ama bunları da kendin hazırlamak bir hayli zor ne yazık ki..]

Wahls Diyetinde İkinci Aşama (devam)

4- Son olarak, kuru yemişlerin de Wahls Diyeti'nin ikinci aşamasının zorunlu bir parçası olduğunu belirtelim. Bu zorunluluğun nedeni açık: Çok önemli  besin maddeleri içeriyorlar. Örneğin ceviz 'omega 3', badem ve ay çekirdeği ise E vitamini açısından çok zenginmiş. Ayrıca antioksidan olma ve beyindeki 'myelin' kılıfını koruma gibi çok önemli özellikleri varmış. Buna rağmen kuruyemiş tüketimimiz sınırsız değil. Evet, kuru yemiş her gün tüketmemiz gerekiyor ama en fazla 120 gram ne yazık ki!

Dr.Wahls'ın en cok önerdiği kuruyemişler, ceviz, badem, fındık ve ayçekirdeği..Soğuk basılmış olmak ve 47 dereceden fazla ısıtılmamak şartıyla, ceviz ve badem yağları da öneriliyor.  Ağaçta yetişen kuru yemişlere karşı alerjisi olanların, ayçekirdeği ve kabak çekirdeğiyle açığı kapatabilecekleri öngörülüyor. Eğer bunlara karşı da hassasiyetimiz varsa, E vitamini ihtiyacımızı zeytinyağı ve avokado yağından karşılamamız gerekecekmiş.

Burada bir de kuruyemişlerin nasıl tüketilmesi gerektiği konusu üzerinde duralım. En başta kavrulmuş kuruyemişleri unutmamız gerekiyor. Ama bunları çiğ yememiz de yeterli değil Dr.Wahls'a göre, maksimum yarar ve minimum zarar sağlamak için ya bir gece önceden suya koyup ıslatmalı ya da 3 gün suda tutup filizlendirmeliymişiz!

Böylece ikinci aşamada ne yemeliyiz konusunu tamamlamış ve nasıl yemeliyiz konusuna gelmiş bulunuyoruz:

5- Islatma ve Filizlendirme- Burada söz konusu olan gıdalar, haftada iki kere yenmesine izin verilen glutensiz tahıllar ve baklagiller ile her gün tüketilmesi gereken kuru yemişler ve bir de çekirdek/tohumlar.

Islatmayla kastedilen, yukarıdaki gıdaları bir kaba koyup üstlerine su doldurduktan sonra 6-24 saat suda bekletmek. Böylece çimlendirme işlemi başlamış oluyor. Gıdaları tam anlamıyla filizlendirmek için ise, ıslattıktan sonra 3 gün boyunca günde 3 defa suyla çalkalayıp suyunu süzmek gerekiyor. Ondan sonra gıdaları ister çiğ, ister pişmiş, istersek de en çok 47 derecede kurutarak yemek bize kalmış. Yalnız filizlendirme işini üç günden fazla sürdürür ve gıdalarda yaprak veya filizler gözle görülür hale gelirse, bakterilenme tehlikesine karşı bunları derhal tüketmek gerekiyor.

Bütün bunlar söz konusu gıdalarda sağlıklı bir enzim faaliyetini başlatabilmek için yapılıyor. Çünkü özellikle tahıl ve baklagiller sağlıklı beslenmeyi engelleyici bazı  özellikler de içeriyorlar ve ıslatma/filizlendirme sayesinde hızlanan enzim faaliyetiyle bu özellikler ortadan kaldırılabiliyor.

[ Bu ıslatma/filizlendirme meselesinin özellikle kuruyemişlerle ilgili olarak bana biraz ters geldiğini itiraf etmeliyim. (Baklagiller dert değil, onları zaten önceden ıslatıp pişiriyordum, glutensiz tahılları da yemesem de olur!) Gerçi Dr.Wahls kuru yemişleri ıslattıktan sonra 50 derecenin altında kurutursak eski çıtır özelliklerini kazandırabileceğimizi söylüyor ama bu bana pek mümkün gelmiyor... Neyse, görücez bakalım! ]

  

Wahls Diyetinde İkinci Aşama (devam)

3- Dr.Wahls'ın günlük diyetimize mutlaka katmamızı istediği bir deniz ürünü daha var ki Türkiye'de yemek masalarında pek rastlamayız: deniz sebzeleri yani bildiğimiz yosun! 

Yosunda bol miktarda bulunan iyot, metabolizmayı ve vücudun enerjisini yöneten tiroid bezi için vazgeçilmez olmasının yanı sıra kan hücrelerinin virüs, bakteri ve kanser hücrelerine karşı verdikleri savaş için çok gerekliymiş. Bunun yanında vücuttaki demir ve cıva gibi ağır metallerin atılmasına da yardımcı oluyormuş.

Yosunların faydaları iyotla da sınırlı kalmıyor. Ayrıca bol miktarda değerli vitamin ve mineraller içeriyorlar.Bu nedenle Wahls Diyetinin ikinci aşamasında her gün ve mümkün olduğu kadar çeşitli yosun tüketmemiz gerekiyor. 

Tüketmemiz gereken miktar ise yosunların durumuna göre değişiyor: Yosun taze ise 2.5 bardak, kuru ise 75 gram, işlenip pul ("flake") haline getirildiyse 1 çay kaşığı, toz haline getirildiyse 1/4 çay kaşığı... (Bu miktarlara yavaş yavaş ulaşmak öneriliyor.)

Bu sonuncular anlaşılan ABD'de bulunuyor ki Dr.Wahls bunları kullanıyormuş. Türkiye'de bildiğim kadarıyla  bulunmuyor. Allahtan denizler yosun dolu! Asıl önemlisi, doğal ilaç firmalarının "supplement"ları arasında 'yosun ilaçları' yer alıyor. Bunlar çok önerilmese de, 'hiç yoktan iyidir'!...

Wahls Diyetinde İkinci Aşama (devam)

2- Hayvansal protein ve ötesi

* Günlük et tüketimi açıkça zorunlu ve cinsiyet/cüsse'ye göre günde en az 250 en çok 650g et yememiz şart. Bu da haftada en az 1.75 kg et tüketmek demek oluyor. Ayrıca tüketmemiz gereken etlerin mümkün olduğu kadar doğal ve/veya organik olması gerektiği konusunda birinci aşamada söylenenler aynen geçerli.

Birinci aşamada vejetaryenlere et yerine baklagiller ve soya tüketmelerini öneren Dr.Wahls, bu aşamada hayvansal proteinin önemini ve muhakkak her gün alınması gerektiğini vurguladıktan sonra, özellikle 'auto immune' hastalıklarda vejetaryen diyetinin sakıncalarını uzun uzun anlatmakla yetinmiş. Diğer bir deyişle vejetaryenler Wahls Diyetinin 1. aşamasında kalmak veya vejetaryenliği bırakmak durumundalar. Dr.Wahls'ın dediği gibi, "your choice" yani seçim sizin...

* Haftada en az 350g. sakatat da zorunlu et tüketiminin bir parçası olarak diyetin bu aşamasında zorunlu tutuluyor. Sakatat deyince akla hemen ciğer, yürek, böbrek, beyin ve kelle geliyor. Bunlar sadece hayvansal protein değil,B, A ve D vitaminleri ile 'mitochonddria'nın sağlıklı çalışabilmesi için çok faydalı elementler (örn. coenzym Q) açısından da çok zengin oldukları için Wahls Diyetinin ikinci aşamasının olmazsa olmazları arasında sayılıyor.

* Haftalık et tüketiminin en az 600 gramının da balık ve diğer deniz hayvanları olmak zorunda olduğu belirtiliyor . Çünkü bunları tüketmek, yalnızca hayvansal protein değil, Omega-3 yağ asitleri bakımından da çok önemliymiş. Omega 3, özellikle soğuk deniz balıklarında (somon, ton balığı), midye ve karidesde bol miktarda var.

[Omega 3 demişken, DHA (Omega 3 asidi) ve GLA (Omega 6 asidi)nin özellikle beyin  veya bağışıklık sistemi hastalıklarına çok iyi geldiğini, ama bunların ikisini de 1:1 oranında almak gerektiğini özellikle vurgulayalım. Modern beslenmede bu iki yağ asidinin birbirine oranı Omega  6 lehine çok artmış durumda ve bu da zararlı.Merak etmeyin, Wahls diyetinde bu oran gözetilmiş bulunuyor! ]

* Hayvanların sadece eti veya sakatatı da değil kemik, tendon ve kıkırdakları da çok faydalıymış, biliyor musunuz? Yok, bunları kemirmiycez tabi! Ama bunları kaynatıp elde ettiğimiz et suyuna dilediğimiz çorbayı yapabiliyoruz, tabi yasak olmayan malzemeler katarak.Dr. Wahls her gün en az bir kase et suyu çorba öneriyor...

WAHLS DİYETİNDE İKİNCİ AŞAMA (WAHLS PALEO)

Dr.Wahls'a göre diyetinin en popüler aşaması bu ikinci aşama... Bu aşamaya dilersek birinci aşamayı bir süre deneyip ondan sonra geçebileceğimiz gibi, Wahls diyetine doğrudan doğruya bu aşamadan da başlayabiliyoruz. 

Bu aşamada da birinci aşamadaki kurallar tamamen geçerli. Dokuz bardak kuralı da gluten ve süt/süt ürünleri yasağı da aynen devam. Bunlara ek olarak zorunlu gıdalarda bayağı bir artış var. Bunlarla birlikte birinci aşamada tüketilmeleri   yasaklanmayan ya da sınırlanmayan bazı gıdalar bu aşamada sınırlanıyor. 

İkinci Aşamadaki Değişiklikler

1- Glutensiz de olsa tahılları, baklagilleri ve patatesi haftada en fazla iki porsiyonla sınırlamamız hatta mümkünse tamamen kaldırmamız isteniyor. İdeal olan, bunları günlük öğünlerimizden tamamen kaldırıp ancak kırk yılda bir tüketmekmiş. Neden mi?

Çünkü söz konusu gıdaların bazı faydaları olmakla birlikte aynı zamanda karbonhidrat değerleri çok yüksek ve fazla karbonhidratın da erken zihinsel gerilemeye, mide-bağırsak rahatsızlıklarına yol açabileceği biliniyor.  Ayrıca karbonhidratları azaltmanın alevlenmeleri (inflammation) de azaltabileceği düşünülüyor.

[ Hatta bu yüzden meyve/sebzeler ile ilgili de dikkat etmemiz gereken bazı noktalar var: Zaman içinde karbonhidratı çok olan meyve/sebzeleri yavaş yavaş terkedip yerlerine daha az karbonhidratlı olanları koymamız gerekecek. Bununla ilgili olarak şunu da ekleyelim: Karbonhidratı yoğun sebzeleri pişirmeyip çiğ veya buharda haşlanmış şekilde tüketmemiz de öneriliyor.]    

Wahls Diyetinde Birinci Aşama (devam)

'Kısaca ve Özetle' Birinci Aşama

* Glutenli besinler, süt ürünleri ve yumurtayı hayatımızdan çıkarıyoruz. (En azından 1 ay için) 

* Her gün 3 bardak yeşil yapraklı sebze + 3 bardak kükürtlü sebze + 3 bardak parlak renkli meyve ve sebze tüketiyoruz. (Bunlar ne kadar doğal hatta organik olursa o kadar iyi)

* (Bence) her gün 180-360g. arası sağlıklı et/balık tüketmemiz de gerekiyor.

* Trans yağlar ve omega 6 bakımından zengin tüm bitkisel yağlar, işlenmiş şeker ve tüm tatlandırıcılar, organik olmayan soya ve pirinç sütü, kimyasal koruyucu ve tatlandırıcı eklenmiş veya microwave'den çıkmış tüm besinler yasak! 

Bunlar yapmak zorunda olduklarımız...

Bir de dilersek yapabileceklerimiz var:

* Organik ve soğuk bastırılmış olması ve de pişirilmemesi şartıyla, zeytinyağı

* 9 bardağa dahil olmamak kaydıyla, muz, elma, armut

* Pişirmemek ve günde iki yemek kaşığını geçmemek şartıyla keten tohumu, ceviz ve hintkeneviri yağı (bunlar omega 3 yağları)

* Tahıldan yapılmamak ve günde bir kadehi aşmamak şartıyla alkollü içki (organık şarap örnek olarak verilmiş)

* Günde 120 gramı geçmemek şartıyla kuru yemiş ve çekirdek

* Günde bir çay kaşığını geçmemek kaydıyla doğal şeker (örn.bal)

tüketebiliyoruz!

Wahls Diyetinde Birinci Aşama (devam)

4- Birinci aşamada açıkça zorunlu olarak sayılan yalnızca bu 9 bardak aslında... Ama bence 'zımnen zorunlu' olduğu anlaşılan bir gıda türü daha var: hayvani protein. Bunu nereden mi çıkarıyorum? Birincisi,  Dr.Wahls'ın ilgili bölümün sonuna koyduğu örnek haftalık menünün her gününde en az bir öğünde beyaz/kırmızı et mutlaka yer alıyor. İkincisi,  günde 270-630 gram et tüketmek ikinci aşamada zorunlu tutuluyor. Üçüncüsü, yenilecek etlerin hangi özellikleri taşıması gerektiği birinci aşamada ayrıntılarıyla anlatılıyor. Şimdi bunları görelim:

* Bir porsiyon et yemeğinde,  180-360g. et olması gerekiyor. (Miktarlar cinsiyet ve cüsseyle orantılı olarak değişiyor)

* Etin mümkün olduğu kadar sağlıklı, hareketli ve olumsuz çevre şartlarından en az etkilenmiş hayvanların eti olması gerekiyor. Çağımızda bunu tam olarak gerçekleştirmek imkansız gibi görünse de, burada ehveni şer olanı seçmek bana tek şansımız gibi geliyor. Örneğin etleri süpermarketlerden almak yerine onaylı ve güvenilir organik çiftliklerden alabiliriz belki... (Gerçi Dr.Wahls etlerin yalnızca organik şartlarda beslenen değil aynı zamanda sırf otla beslenen hayvanların eti olması gerektiğini söylüyor!) Belki de en iyisi balığa ağırlık vermek...

* Balık seçiminde de dikkatli olmak gerekiyor tabii. Balığın açık deniz balığı olması gerekiyor en önemlisi. Balık üretim çiftliklerinde üretilen balıklar kesinlikle tercih edilmemeli.

* Tercih demişken, bir de küçük balıklar daima büyüklere tercih edilmeliymiş. Bunun nedeni de büyük balığın küçükten daha fazla cıva içermesiymiş. (Size de fenalık geldi mi? Bana geldi! Ama bir 6 ay dişimi sıkmaya kararlıyım inşallah!...)

Wahls Diyetinde Birinci Aşama (Devam)

Böylece Wahls Diyetinin en temel kuralı olan "dokuz bardak kuralı"nı görmüş olduk. Sıradaki zorunlu gıdalara geçmeden bununla ilgili üstünde durulması gereken birkaç noktayı görelim:

* 9 bardak sebze/meyvenin mümkün olduğu kadar taze ve yerel olması gerekiyor. Mevsim değişiklikleri ile sınırlı olmamak için dondurmak, kurutmak ve fermantasyon mümkün. Hatta fermantasyon özellikle teşvik de ediliyor (Bu konuya ikinci aşamada tekrar döneceğiz)

* 9 bardak meyve/sebze herkes için çok kolay yenir yutulur bir şey  olmayabilir! Özellikle sindirim sorunları yaşayanlar olabilir. O yüzden yavaş yavaş başlayıp 9 bardağa çıkmakta fayda var... 

* Sebzeler çiğ veya pişmiş olarak tüketilebilir. Ama çiğ yemeye (mesela salata veya 'smoothie' olarak) öncelik vermek lazım.

* Çeşitlilik önemli. Her gün mümkün olduğu kadar farklı sebzeler ve meyveler yemek lazım.

* 9 bardağı daha kolay tamamlayabilmek için sıkı bir "blender"ın içine çeşitli sebze meyveleri atıp üzerine sıvı ekleyip çeşit çeşit "smoothie"ler yapabiliyoruz. Ancak sebze/meyve'nin suyunu sıkmak kesinlikle önerilmiyor ve zorunlu 9 bardağa dahil edilmiyor.

* Sebzeleri alır almaz sirkeli suyla yıkayıp ayıkladıktan sonra buzdolabında  tüketmeye hazır bekletmek de önerilenler arasında.

Wahls Diyetinde Birinci Aşama (Devam)

2- 3 Bardak Kükürtlü Sebze

Kükürtlü sebzeler güçlü birer anti-oksidan olmaları dışında,beyin hücrelerine, eklem ve deri problemlerine,damar sağlığına özellikle iyi geliyorlarmış. Şu sebzeler özellikle öneriliyor:

- kara lahana
- brokoli
- karnabahar
- bürüksel lahanası
- bütün lahana ailesi
- şalgam
- turp
- soğan çeşitleri
- sarmısak
- pırasa
- mantar çeşitleri
- kuşkonmaz

3- 3 Bardak Canlı Renkli Meyve ve Sebze

Ne kadar canlı olursa o kadar iyi! Ve de canlılık sadece kabukta olmayacak. O yüzden muz, elma ve armut bu 3 bardak zorunlu gıdaya dahil değiller.(Bu aşamada yasak da değiller, zorunlu gıdaları bitirince yiyebiliyorsunuz) 

Burada unutulmaması gereken nokta, üç bardağın en az üç çeşit renkli sebze ve/veya meyveyi içermesi gerektiği...

Şimdi de canlı renkli sebze/meyveleri görelim:
- kayısı
- üzüm
- kiwi
- karpuz 
- kavun
- zeytin
- kiraz
- mandalina, portakal, grapefruit
- çilek
- her türlü "berry"
- incir
- erik
- şeftali, nektarin
- ananas
- hurma
- kuru üzüm ve erik

Şahsen ben, bu seçenekteki 3 bardağımı meyvelerle doldurmayı tercih ederim, ama dileyen aşağıdaki sebzeleri de seçebilir:

- deniz börülcesi
- kuşkonmaz
- avocado
- taze fasulye
- bezelye
- kereviz
- lahana
- salatalık, kabak (kabuklarıyla olmak kaydıyla)
- limon
- bamya
- biber
- pancar
- domates
- patlıcan
- balkabağı
- kuru üzüm,kuru erik, hurma

WAHLS DİYETİNDE BİRİNCİ AŞAMA

Tüketilmesi Zorunlu Besinler

1- 3 Bardak yeşil yapraklı sebze (Dr.Wahls ölçü birimi olarak "cup" kullanmış, bu da hemen hemen 1 küçük su bardağına denk geliyor, tam olarak 237 ml)
Yeşil yapraklı sebzeler B, C ve K vitaminleri ile karoten açısından çok zengin. Wahls Diyeti'ne göre bunlardan her gün 3  bardak dolusu yemek zorundayız.  Taze veya pişmiş yemek farketmiyor. Ancak miktar değişiyor tabi: 1 bardak pişmiş = 2 bardak çiğ kuralı geçerli. Yani sırf çiğ yemeye karar verirsek 6 bardak yememiz gerekecek! 

Yeşil yapraklı sebzelere örnek vermek gerekirse:
- roka
- ıspanak
- su teresi
- kara hindiba
- hardal bitkisi  
- şalgam yeşillikleri
- "collard" ve "dandelion" yeşillikleri (türkçelerini bulamadım)
(Hanımlar, buraya kadar saydıklarım kalsiyum bakımından da çok zenginler) 
- kara lahana
- marulun her çeşidi (iceberg hariç)
- pazı
- maydanoz 
- kişniş bitkisi
- turp yaprakları
- kuzu kulağı
- uzak doğu yeşillikleri

Yasaklara Devam...

Şimdi şöyle bir sorun var: Glutenli ürünler, süt ve süt ürünleri ile yumurta vücudumuzda zararlı reaksiyonlara yol açsa bile, sağlıklı yaşam için zorunlu olan bazı vitamin ve mineralleri  içerdiklerini de biliyoruz. Hele benim gibi 50 yaş üzeri kadınlarda kalsiyum çok önemli, kendimizi daha iyi hissedelim derken, kemik erimesiyle uğraşmak zorunda kalmayalım!

Merak etmeyin, Wahls Diyetinin bir özelliği de şu: Her aşamada tüketilmesi zorunlu gıdalar miktarlarıyla birlikte ayrıntılı biçimde belirtilmiş. Bu yüzden diyetin üç aşamasında da hangi vitamin/mineralden ne ölçüde  alınmış olacağını hesaplayıp listelemek mümkün olmuş. Dr.Wahls'ın kitabında yer alan bu listelere baktığımızda her aşamanın listesinin farklı olduğunu görüyoruz. Birinci aşamada, vücuda gereken vitamin/mineral miktarlarının 1.5 katından 8 katına kadar daha çok vitamin/mineral   alacağımız anlaşılıyor. İkinci aşamada alınacak kalsiyum miktarı normal değerlerin azıcık altına iniyor, diğerleri normal değerlerin bir hayli üstünde kalmaya devam ediyor. Üçüncü aşamada da aynı durum söz konusu, yalnız kalsiyum değerleri biraz daha aşağı iniyor.

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz sanıyorum: Birinci aşamada kalsiyum değerlerinde düşme olmadığına göre gönül rahatlığıyla bir ay boyunca süt ve süt ürünlerini kesip sonra yükleme yaparak 'casein'e karşı duyarlı olup olmadığımızı anlayabiliriz. Duyarlı değilsek ne ala, diyetteki kalsiyum eksiğini süt ve süt ürünlerinden doğal bir biçimde karşılayabiliriz. Yok duyarlıysak da dünyanın sonu değil, ikinci/üçüncü aşamaya geçtiğimizde kalsiyum hapları alarak biraz sentetiğe bağlarız! :)

(Bu arada Dr. Wahls, diyete başlamadan kanımızdaki vitamin ve mineral değerlerini ölçdürmemizi ve başladıktan bir-iki ay sonra aynı işlemi tekrarlayarak kıyaslama yapmamızı tavsiye ediyor)

Yasaklara Devam...

2- Süt ve süt ürünleri - İşte bana en zor gelen yasak! Süt hiç sevmem Allahtan, ama  ya yoğurt, hele peynir?!.. Sütlü tatlılar, dondurma, çikolata, krem şanti... Şaka gibi, ama bunların hepsi yasak!

Bu yasağın nedeni gayet ciddi: Glutene karşı olduğu gibi, süt ve süt ürünlerinde bulunan "casein"e (süt proteini) karşı da birçok kişinin bünyesi olumsuz tepki veriyor. Özellikle bağışıklık sistemiyle ilgili hastalıkları olanların bünyeleri fazlasıyla zarar görebiliyor.    

Burada söz konusu olan süt, keçi, koyun ve inek sütü elbette. Yoksa  badem ve fındık sütü, organik olmak şartıyla soya fasulyesi ve pirinç sütü,  hindistan cevizi sütü veya kenevir sütü gibi alternatif süt çeşitleri yasak olmadığı gibi, bunlardan üretilen peynir, yoğurt, krema gibi gıdaların da alternatif olarak tüketilebileceği özellikle belirtiliyor. (Çoğunuz gibi bu alternatiflerin(!) hiçbirini daha önce tatmışlığım yoktur! 'Gerçek' peynir veya yoğurta benzemedikleriyle ilgili içimde kötü bir his var sadece... ) 

Moraller daha fazla bozulmadan hemen bu yasağı 'delmenin' bir yolu olduğunu belirteyim!... Şöyle ki, bir ay dişimizi sıkıp, süt ve süt ürünlerini hayatımızdan çıkarıyoruz. Sonra 1-2 gün yoğun bir süt/süt ürünü yüklemesi yapıp durumumuza bir bakıyoruz, eğer bir kötüleşme tespit etmezsek, yırttık demektir! Aksi takdirde yapacak bir şey yok, süt ve süt ürünlerine ilelebet son veriyoruz...

Bu arada teselli niyetine, hiç süt içermemek şartıyla en az yüzde 75 kakao içeren bitter çikolataya veya süt içermeyen dondurmaya  izin(!) verildiğini söylemeden geçmeyelim...

3- Yumurta - Yumurta da pek çok kişide (Bu arada Dr.Wahls'da da) alerjik reaksiyona neden olduğu için yasaklanan bir gıda. Bunun da özellikle size zararlı olup olmadığını anlamanın yolu süt ve süt ürünlerininkiyle aynı: İlk bir ay ağzınıza koymayıp, sonra iki gün yükleme yapmak ve sonuca göre karar vermek. Burada unutulmaması gereken iki ürünün de yüklemesini ayrı ayrı zamanlarda yapmak.

4- Diğer yasaklar - Bunlar herkesin -yani sağlıklı beslenmeye biraz olsun takılan herkesin- zararlı olduğunu bildiği gıdalar aslında. Kısaca sayalım yine de:

a- Rafine edilmiş şeker ve sun'i tatlandrıcılar (yüksek dozda fruktos içeren mısır şurubu da buraya dahil), şekerli tüm gıdalar

b- Trans yağlar, hidrojene yağlar, margarinler, omega-6 bakımından zengin olan bitkisel yağlar (özellikle mısır, soya fasulyesi, kanola ile pamuk ve üzüm tohumu yağları)

c- Gluten veya nitrat içeren tüm işlenmiş etler (sosis, salam vs.)

d- "Monosodium glutamate" içeren tüm yiyecekler

e- 'Light' olanı da dahil tüm sodalar

f- Microwave veya ışına tabi tutulmuş gıdalar

Tüm Aşamalarda Geçerli Olan Yasaklar

Tüm Aşamalarda Geçerli Olan Yasaklar

1- Gluten içeren besinler - Wahls Diyetine başlarken glutenli yiyecek ve içeceklerin tümünden vazgeçmek gerekiyor. Nelerde mi gluten var? Nelerde yok ki! 

Başta buğday, arpa, çavdar gibi hemen tüm tahıllarda gluten var, dolayısıyla bunları içeren ekmek, kek, pasta ve sair hamur işlerinde de.. (Üzerinde açıkça gluten içermediği belirtilmedikçe yulaf da yasaklara dahil)

Bulgur, irmik, kuskus ve makarna da glutenli gıdalar arasında ne yazık ki. (Piyasada glutensiz makarna var Allahtan!)

 Malt ve malt içeren her şey - başta bira!

Durun daha bitmedi, gluten ayrıca birçok besinin üretiminde katkı maddesi olarak  kullanılıyor. Bu yüzden hazır çorba, ketçap, soya sosu, hazır soslar, bazı çikolatalar, tatlandırıcılar,çeşni maddeleri, et  suyu tabletleri, bazı cipsler de gluten içerebiliyor. 

Üstelik bu sonuncuların ambalajlarında gluten içerdiği genellikle yazmadığı için dikkatli olmak lazım. Ama dert etmeyin! Burada 'Çölyakla Yaşam Derneği'nin internet sitesi imdadımıza yetişiyor ve glutensiz ürün markalarının tam listesini veriyor. (bkz. www.colyak.org.tr) 

Daha işin başında moraller bozulmadan glutenli ürunler yerine kullanabileceğimiz alternatifleri sayalım hemen: Bir kere mısır ve pirinç gibi çok kullanılan iki gıdada gluten yok. Bize bunlar kadar aşina olmasa da kinoa, kara buğday,hint irmiği ve süpürge darısı da alternatif gıdalar olarak denenebilir. Un ihtiyacımızı da soya,hindistan cevizi, patates, kuru yemiş ve baklagillerden karşılayabiliriz. Ayrıca piyasada satılan Sinangil'in glutensiz unu ve başka bir sürü un, ekmek vs. Çölyak Derneşi'nin yukarıda belirttiğim listesinde yer alıyor.

Bunun dışında envai çeşit glutensiz ürünü online ısmarlamak da mümkün. Örneğin www.dogaevinizde.com adresinden yalnız glutensiz ürünleri değil, ileride göreceğimiz gibi bu diyette gerekecek organik ürünleri de ısmarlayabilirmişiz gibi görünüyor...

Sonuç olarak glutensiz yaşam zor olmayacak gibi görünüyor... Ben glutensiz yemeye başladım bile!..